Aankoop gebouwen Edudelta: waarom stemt EVB tegen?

Sinds 1 mei is de gemeente Barendrecht in het bezit van de schoolgebouwen van het noodlijdende Edudelta aan de Dierensteinweg. De gemeente heeft hier 4,2 miljoen euro voor betaald. Echt voor Barendrecht stemde als enige partij tegen deze aankoop. Wat waren onze overwegingen om tegen deze aankoop te stemmen? Een van onze oprichters, Dick Heijboer, is woordvoerder op dit dossier en geeft in onderstaand vraaggesprek een toelichting.

Waarom heeft het college van B&W er voor gekozen om de panden van Edudelta aan te kopen?

Edudelta was een onderwijsinstelling die tot 2018 groenopleidingen verzorgde voor het vmbo en mbo in Barendrecht, maar ook buiten Barendrecht. De onderwijsinstelling moest hier in 2018 noodgedwongen mee stoppen omdat het aantal leerlingen drastisch afnam. Bovendien ging het vanaf 2017 bij Edudelta financieel niet goed. De bank stelde daarom keiharde eisen, het afstoten van vastgoed en geen groot onderhoud meer aan het bestaande vastgoed. Overigens zat de huidige wethouder van GroenLinks, Tanja de Jonge op dat moment in de Raad van Toezicht van Edudelta.

In een convenant is toen door het bestuur van Edudelta, de wethouder Onderwijs van Barendrecht (Luijendijk van het CDA) en het ministerie van OC&W afgesproken om de groenopleidingen voor de regio te behouden. De gemeente Barendrecht kreeg vanaf dat moment een zorgplicht voor de huisvesting van de leerlingen van Edudelta voor schooljaar 2018-2019. Die vanaf dat moment onder twee andere onderwijsinstellingen zijn gaan vallen (OZHW Groen College/Lentiz). Verder werd afgesproken dat de gemeente vanaf 1 augustus 2018 ook een deel van het pand zou gaan huren van stichting Edudelta, voor minimaal 1 jaar tegen een kleine vergoeding omdat het pand al sinds 2018 half leeg staat. Stichting Edudelta is vanaf 2018 op zoek gegaan naar een koper van het perceel (naast een schoolgebouw, ook een kas, een hooiberg en een paardenopvang), maar deze werd nooit gevonden. Wat hierbij niet meewerkt is dat het perceel in het bestemmingsplan bestemd is voor onderwijs- en andere educatieve doeleinden en Edudelta voor het perceel de hoofdprijs vroeg. De gebouwen kennen bovendien nog voor 200.000 euro aan achterstallig onderhoud.

In het convenant staat verder dat de gemeente een inspanningsverplichting op zich neemt om de alternatieve bestemming van het gebouw mogelijk te maken. Maar alleen waar dit nodig is om de realisatie van het convenant te faciliteren. Wethouder Luijendijk heeft dit deel van het convenant echter zo opgevat dat hij al sinds 2018 heeft geprobeerd om de bestemming van het perceel te wijzigen zodat de verkoop van het perceel kon worden bespoedigd (“projectontwikkelaars doen een moord voor die A-locatie”). Onze fractie heeft hier al in 2018 door middel van een motie een stokje voor willen steken omdat onze fractie nu juist een mooie beroepsopleiding binnen onze gemeentegrenzen wou behouden. Ook de coalitiepartijen gaven aan dat zij deze wens hadden, maar zij steunden desondanks onze motie niet.

Vervolgens heeft wethouder Luijendijk het idee bedacht om de gemeente dan zelf het schoolgebouw te laten kopen (“omdat we er toch al huur voor betalen”) en Edudelta in groter conflict dreigde te komen met de bank. In drie toekomstscenario’s voor het perceel heeft de wethouder dit plan achter gesloten deuren onderbouwd om de gemeenteraad tot een besluit voor het aankopen van het perceel te bewegen. Onze fractie zag geen brood in die scenario’s om verschillende reden, maar vooral omdat bij al die scenario’s er (nog) geen duidelijke financiele basis is. De coalitiepartijen hadden dit vertrouwen wonderlijk genoeg wel, waardoor het besluit voor de aankoop een feit werd. De scenario’s gaan nu nog worden uitgewerkt, maar het pand is reeds gekocht. Ook is er 75.000 euro aan projectbudget voor uitgetrokken.

Hoe zien die drie scenario’s er uit?
In het kort, scenario 1 voorziet dat het gebouw aan een onderwijsinstelling, bijvoorbeeld een basisschool of een andere maatschappelijke instelling kan worden verhuurd. Maar de vraag naar basisonderwijs in Barendrecht krimpt alleen maar de komende jaren door de vergrijzing en de locatie buiten een woonwijk zorgt er ook niet voor dat het voor de hand ligt dat een basisschool zich hier wil vestigen. Voor wat betreft maatschappelijke organisaties denkt het college aan een huisartsenpost. Maar daar zou het pand grondig voor verbouwd moeten worden en er is op dit moment geen vraag voor huisvesting door huisartsen in Barendrecht. Dit scenario is dus erg onzeker.

Scenario 2, voorziet onder andere in de verhuizing van Het Trefpunt naar deze locatie. Onze fractie wil echter vasthouden aan Het Kruispunt, De Baerne en Het Trefpunt in een culturele driehoek, als versterkende werking van het centrum. Ook is de medewerking van de culturele en maatschappelijke partners in het Trefpunt niet gegarandeerd. Bovendien hebben bewoners van de wijk nu juist gepleit voor behoud van Het Trefpunt in hun wijk. In dit scenario is er ook plek voor leerlingen van De Wijngaard en De Rank. De gebouwen die zij achterlaten moeten dan worden herontwikkeld, wat ook weer geld kost.

Scenario 3, dit scenario wordt nu door de coalitiepartijen en de wethouder in de media vooral gepropageerd. Dit scenario ziet namelijk in woningbouw op deze locatie. Hier zijn wij als fractie natuurlijk ook erg voor, vooral waar dit betaalbare woningen betreft voor met name jongeren. Een eerste voorzichtige doorrekening van het college voor alleen woningbouw in dit scenario liet wel een relatief gunstig financieel beeld zien: rond break even (uitgaande van 15% sociale huur en 85% middeldure/betaalbare koopwoningen) maar die 15% sociale huur is dan weer in strijd met de bouwopgave Regioakkoord Woonafspraken Regio Rotterdam, in samenhang met de woonruimtebemiddeling Barendrecht. De afspraken die hier zijn vastgelegd vragen juist om de bouw van meer sociale huur in Barendrecht. Dan kom je dus al in de knel met je rekensom.

Voor de grondexploitatie is de aankoopprijs van 4.2 miljoen bovendien te hoog. Want dat is exclusief plankosten, sloopkosten, saneringskosten etc. Opgeteld is dat dan al snel 6 miljoen euro. Bovendien is bij de aankoop van het perceel afgesproken dat de gemeente Edudelta nog 600.000 euro moet vergoeden als er binnen twee jaar woningen op het perceel worden gebouwd.

Het financiële plaatje is in scenario 3 verder nog afhankelijk van o.a. het doorrekenen van de wijze van parkeren en de zorgplicht van de gemeente als verhuurder voor het in stand houden van de praktijkruimtes voor het VMBO-Groen en herplaatsing van de leerlingen. Aan dit scenario zitten dus aardig wat financiële risico’s, zeker om dit scenario al binnen twee jaar uit te voeren.

Was er ook een scenario om het pand niet te kopen?
Zeker, er was een scenario 4 waarin de gemeente het pand niet kocht en de leerlingen van het schoolgebouw bij de naburige Focus beroepsacademie zouden intrekken. Dit was overigens ook wat het bestuur van het Groen College graag had gezien en kon ook volgens een advies van PentaRho, een ingehuurd adviesbureau op het gebied van huisvesting. De praktijkruimtes (kas, hooiberg en paardenstal) van het Groen College zouden dan naar De Kleine Duiker gaan. Dan was Edudelta wel met het pand blijven zitten, maar daar had de gemeente dan geen omkijken meer naar. Waarschijnlijk had dit zelfs geleid tot een lagere vraagprijs voor het perceel, wellicht was er dan zelfs een andere onderwijsinstelling ingetrokken.

Dat laatste scenario lijkt toch het gunstigst, waarom is daar niet voor gekozen?
Het college heeft dat scenario eigenlijk ondermijnt door erg in te zetten op scenario 3 omdat dan woningbouw kon worden gerealiseerd. De financiële bezwaren die wij als fractie naar voren brachten werden weggewuifd. Bovendien heeft het college scenario 4 getorpedeerd door te stellen dat er een gemeentelijke verordening uit 2009 bestaat voor herbouw/uitbreiding van leslokalen. Deze moeten zich dan binnen 2000 meter van de hoofdlocatie bevinden. De Kleine Duiker bevindt zich op 2285 meter. Deze verordening kan natuurlijk makkelijk worden aangepast, maar dat wou men niet. Ook bleef wethouder Luijendijk in tegenspraak met het advies van PentaRho, verkondigen dat er binnen de Focus Beroepsacademie eigenlijk geen plaats voor de leerlingen van het Groen College zou zijn.

Overigens gaven de coalitiepartijen ook signalen om te neigen naar andere scenario’s. Zo gaf het CDA aan scenario 2 als voorkeur te zien, een verplaatsing van Het Trefpunt naar het gebouw van Edudelta. Op de huidige locatie van Het Trefpunt kon dan volgens het CDA woningbouw komen. Erg opmerkelijk natuurlijk omdat het CDA op 6 maart 2018 juist voor een amendement heeft gestemd om een nieuw Trefpunt op dezelfde locatie te bouwen. Maar kennelijk was dat een verkiezingsstunt.

Wat denk jij wat er uiteindelijk met het perceel gaat gebeuren?
Wethouder Luijendijk heeft steeds geschermd, ook in de media, met de zogenaamde zorgplicht voor de leerlingen van het Groen College. Deze zorgplicht was er vanwege het convenant, maar dit convenant liep tot 1 januari 2020 en de zorgplicht was er eigenlijk alleen voor leerlingen in het schooljaar 2018-2019. Maar goed, moreel kan de wethouder wellicht wel een zorgplicht voelen. Maar deze morele zorgplicht houdt dan voor hem kennelijk over twee jaar op. Zo heeft hij al voorgerekend dat dan het schoolgebouw tegen de vlakte kan zonder dat hier een boete van 600.000 euro tegenover staat. De resterende leerlingen kunnen dan volgens de wethouder alsnog naar het schoolgebouw van de Focus Beroepsacademie of elders wanneer hij praktijkruimtes kan regelen binnen 2000 meter. Hij calculeerde daar in de vergadering al vijf ton aan verhuiskosten plus 1 miljoen voor herhuisvesting van de praktijkruimtes voor.

Kort en goed, wat denk je wat dit de gemeente uiteindelijk gaat kosten?
De twee onderwijsinstellingen gaan nu de gemeente eigenaar is van het pand natuurlijk ook wat huur betalen aan de gemeente, maar dat zal niet veel zoden aan de dijk zetten. Het gebouw wordt immers maar voor de helft gebruikt. Bovendien is er voor een kwart miljoen achterstallig onderhoud.

Wat steekt is dat deze aankoop nadrukkelijk, tegen ons verzoek in, uit de bespreking van de Voorjaarsnota gehouden. Gezien de uitgaven voor bestrijding van de coronacrisis en de niet al te rijkgevulde gemeentekas is dat zorgwekkend. Bovendien hadden de burgemeester en de accountant van de gemeente de gemeenteraad recent juist opgeroepen om de komende tijd voorzichtig te zijn met investeringen.

Bij het uitvoeren van scenario 3, over twee jaar om de betaling aan Edudelta te ontlopen, is mijn bescheiden inschatting dat de gemeente onder aan de streep het aankoopbedrag, plus het achterstallig onderhoud, min de huuropbrengsten van twee jaar, plus de kosten van de grondexploitatie en de kosten voor verhuizing van de leerlingen en de praktijklokalen tussen de 7-8 miljoen kwijt is. Dan moet de opbrengst van de grondexploitatie dus wel erg groot zijn. De kans dat op deze grond daarom jongerenwoningen of goedkope koopwoningen kunnen komen is mijns inziens verwaarloosbaar.

Dick Heijboer, EVB woordvoerder op dit dossier

Share this: